imkansizucgen

Bu Cümlede “PARADOKS” Yazmıyor…

“Bu cümlede “PARADOKS” yazmıyor…”

Paradoks nedir? Başlıkta da görüldüğü gibi insan okurken çelişki içinde kalıyor hemen.. Paradoks yazmadığı yazıyor ama gerçekte yazıyor.. İşte paradoks budur. Gördüğünüz gibi tanımını açıklarken bile kafalar karışıyor :)

Paradoksun wikipedia’daki karşılığı; “Görünüşte doğru olan bir ifade veya ifadeler topluluğunun bir çelişki yaratması veya sezgiye karşı bir sonuç yaratmasıdır. Çoğunlukla, çelişkili görünen sonuç veya sonuçların aslında çelişkili tarafları vardır. Paradoks teriminin karşılığı olarak Türkçe’de yanıltmaççatışkı ve çelişki sözcükleri kullanılmaktadır.”

Bir kaç farklı tanımlamaya da örnek verecek olursak;

-Çok mantıksız görünen, aslında çok mantıklı değiş

-İki doğrunun veya yanlışın çelişkisi

-Soyut muhakemenin sona erdiği tezat

-Kağıt-kalem veya mantık ilüzyonu

Aslında paradoksun çeşidine göre de tanımı değişebilir. Mesela bir yazıda veya bir resmin içinde bir paradoks bulunabilir.

Paradokslar ilginçtir, eğlencelidir,öğreticidir,şaşırtıcıdır ve zihni açar… Tarihte bilinen ilk paradoks örneklerini Epimenides vermiştir. Giritli olan Epimenides:

-‘Bütün Giritliler yalancıdır’ diyerek bizi çelişkiye götürür. Şöyle ki:

Eğer gerçekten Giritliler yalancı ise kendisi de Giritli olduğuna göre o da yalancıdır. Yani söyledikleri yalandır (yukarıdaki cümlesi gibi). Bu cümle yalan olduğuna göre doğrusu şöyle olmalı:

-‘Bütün Giritliler doğrucudur, doğru söyler.’

O halde söylediği doğrudur. Yani ‘bütün Giritliler yalancıdır’…

 

Yandaki şekilde ise bir paradoks yoktur ve bir ilüzyondur veya göz yanılması diyelim. Şöyle ki şekilde ilk durumda iki parçadan oluşan üst eğimli yüzey içe doğru bükük durmakta, ikinci durumda ise bu yüzey yine parçalı fakat dışa bükük olduğu için oradan alan kazancı olmuş, bu da içeriye bir boş kare olarak yansımıştır. Ancak bu pek çok zekî kişi tarafından da uzun süre fark edilemeyebilmektedir.

Başka bir bakış açısı olarak; kırmızı üçgenin eğimi olan 3/8 ile mavi üçgenin eğimi olan 2/5, görüldüğü gibi eşit değildir. Dolayısıyla bu iki üçgen ile iki parçacığın oluşturduğu her iki şekil de üçgen değildir. Bu yüzden de iki şeklin alanlarının farklı çıkması gibi bir şey söz konusu olamaz.

 

Bunun gibi çeşitli paradoks örnekleri olmakla beraber bir de daha eğlenceli ve yaratıcılık ürünleri olan paradoks resimleri de vardır.

Bunlardan bazıları:

(Resimlere bakmak için üzerine tıklamanız yeterlidir)

 

BrsMncr

2 comments

Bir Cevap Yazın

  1. sinem · Mart 21, 2011

    Bir biyoloji öğrencisi olarak aklıma ilk gelen “yumurta mı tavuktan çıkar tavuk mu yumurtadan?” sorusu:)
    Aslında paradoksun sonu yok, sürekli kendini tekrar eder, öyleki yıllarca düşünülen paradokslar bile vardır.Yazıyı okuduktan sonra paradoks örneklerine baktım hem düşündürücü hem eğlendirici.Gerçekten çok başarılı bir konu seçimi yapmışsın tebrikler:)
    Yazımı yine bir paradoks olan bi sözle tamamlamak istiyorum.Socrates’in paradoksu
    “Bildiğim tek şey hiç bir şey bilmediğimdir.”

  2. TarikAztekin · Mart 21, 2011

    3 te işlem hatası var (5-9/2).(5-9/2)= (4-9/2).(4-9/2)kareler gitmez 5 i anlamadım ayrıca